Infographic – Word jij een cyborg?

Je kunt er niet omheen: de digitale wereld komt steeds dichterbij. Misschien wel zo dichtbij dat we er zelf (lichamelijk) deel van worden. Worden we cyborgs?

Een infographic over smart clothing, fashion trends, quantified self en wearables. De data is verzameld in een enquete (maart 2017) in samenwerking met Jurre Brandsen.


Hoe herken je ontwrichtende technologie?

De maatschappij wordt al eeuwen lang hervormd door disruptive technologies. Denk aan het ontstaan van het bankbiljet en de groeiende populariteit van smartphones. Laten we ons richten op dat laatste; digital disruptive technologies. Want wat maakt een technologie ontwrichtend?

Clayton Christensen, bedenker van de term, gaf een beschrijving: “Generally, disruptive innovations were technologically straightforward, consisting of off-the-shelf components put together in a product architecture that was often simpler than prior approaches” 1.  Een goed voorbeeld daarvan is Nederlands’ jongste bank Bunq (opgericht in 2015). Een vrees voor gevestigde banken, omdat Bunq een kleine wendbare start-up is 2. Ze belegt niet met het spaargeld van klanten, maar verdient op kleine bedragen voor services en bedrijfsrekeningen 3. Oprichter Niknam zegt in een interview: “Ik heb me niet laten verleiden om mijn aandacht op iets anders te vestigen dan het bouwen van een fantastische app” 4. Die focus maakte Bunq BV een gamechanger. In mijn ogen kun je zulke digital disruptive technologies ook herkennen door middel van het concept ‘digitale dimensie’, zoals behandeld in mijn eerdere trendonderzoek. Een korte samenvatting van daarvan:

Tot mid 20ste eeuw speelde alles zich nog af in onze driedimensionale wereld. Communicatie, nieuwsvoorziening, administratie, betalingen, entertainment, etc. Maar dat is veranderd toen de digitale dimensie van eenen en nullen (later het internet) werd gecreëerd. Net als ‘tijd’ is die digitale wereld een onzichtbare extra dimensie naast lengte, breedte en hoogte. Het informatietijdperk werd ingeluid en ons dagelijks leven werd gedigitaliseerd. De brief werd een telegram. Gesprekken werden ‘belletjes’ en later ‘appjes’. We betalen contactloos en beheren ons geld online. De verbinding tussen die twee werelden wordt gemaakt met onze devices. Ben je je telefoon bijvoorbeeld kwijt, dan verlies je grotendeels de verbinding met de digitale wereld. Het zijn stuk voor stuk unieke interfaces. Als een interface niet uniek genoeg is, verdwijnt deze vanzelf van de markt. Digital disruptive technologies zijn hierin op twee manieren te herkennen:

  1. Het is een nieuwe unieke interface naar de digitale dimensie
  2. Het digitaliseert een handeling/dienst/product

             

Wanneer we dit toepassen op Bunq, zien we dat het bedrijf een unieke en betere interface ontwikkelde (punt 1) waarmee bankzaken en bijbehorende diensten nóg meer gedigitaliseerd werden (punt 2). Door deze ontwrichtende digitale technologie worden banken gedwongen hun focus op de klant en zijn digitale behoeftes te leggen.

 

Verder verdiepen

  1. Christensen, Clayton M. (1997), The innovator’s dilemma: when new technologies cause great firms to fail. Boston, Massachusetts, USA: Harvard Business School Press, ISBN 978-0-87584-585-2 https://books.google.com/books/about/?id=SIexi_qgq2gC
  2. Van den Outenaar, E. (2016), ‘Banken zijn bang, start-ups maken de killer-apps’. Geraadpleegd op 3 maart 2017, van Volkskrant: www.volkskrant.nl/tech/-banken-zijn-bang-start-ups-maken-de-killer-apps~a4237973/
  3. Van Noort, W. (2015), Bunq: ‘WhatsApp voor banken’. Geraadpleegd op 14 maart 2017, van NRC: www.nrc.nl/nieuws/2015/11/25/bunq-whatsapp-voor-banken-1559753-a310271
  4. Koks. D (2016), Ali Niknam (bunq): ‘Elke bank doet hetzelfde: jouw geld oppotten’. Geraadpleegd op 8 maart 2017, van Revu: http://revu.nl/interviews/ali-niknam-bunq-elke-bank-doet-hetzelfde-jouw-geld-oppotten/

Geïnformeerde naïviteit

Een trendrapport over de Digitale Cultuur

In samenwerking met gastauteur: Jurre Brandsen

Na generatie Y, de millennials, de groep die de digitale revolutie heeft meegemaakt (Van Gaalen, 2014), is er sinds 1995 ruimte gemaakt voor generatie Z. Zij groeien op in een digitaal tijdperk waar de driedimensionale wereld wordt verrijkt met een vierde dimensie van eenen en nullen. Communiceren, werken, leren, inspireren en leven verschuift steeds meer naar die virtuele laag. We leven in een cyborg-maatschappij.

Na het ontstaan van generatie Z is in 2010 het metamodernisme (Vermeulen & Van den Akker, 2010) ingeluid. Deze stroming wordt gekenmerkt door een nonchalante insteek: “we zijn ons bewust van onze grenzen en beperkingen, maar proberen het toch.” Vermeulen en Van den Akker noemen dit “geïnformeerde naïviteit” en “pragmatisch utopisme”.

We gebruiken ál onze elektronische apparaten om de digitale en driedimensionale wereld te verbinden. Maar we willen meer. We willen leven in de digitale wereld. Zo bevinden VR en AR zich al in de ‘slope of enlightenment,’ (Gartner, 2016) terwijl dit tien jaar geleden nog hot topic was in science fiction. Los van gaming worden deze technologieën steeds breder ingezet voor educatie (VR EXPERT, 2016) en werk (Zuckerberg, 2016).

   

Er zijn ook realisten. Zo schrijft bijvoorbeeld Manfred Spizer in zijn boek “Digitale dementie: hoe wij ons verstand kapotmaken” (2013), kritisch over de digitale dimensie. Hij vergelijkt de digitale dimensie met dementie. We gebruiken digitale methodes als externe opslagplaats, en hoeven zelf maar weinig te onthouden en vergeten sneller. Dit begrip wordt directed forgetting genoemd. Juist door iets zelf te leren of mee te maken onthoud je beter en train je je geheugen.

De vierde dimensie, die voor voor ons een virtual reality is, versmelt steeds meer met de driedimensionale wereld. Het wordt een real virtuality (Neuhaus, R. John, 1998). De ontwikkelingen in technologie en wetenschap werken dat tevens in de hand. De vernieuwingen gaan zo snel, dat er weinig tijd is voor een kritische en ethische vragen over het ontstaan van de real virtuality. We geven onze data gratis weg aan grote organisaties die deze Big Data slim gebruiken en verkopen. Dat weten we al te goed dankzij de wereldwijde media. Maar het brengt ons ook veel gemak. Dankjewel metamodernisme voor de geïnformeerde naïviteit.

 

 Verder verdiepen


Werken in de cloud anno 2016

Ontwikkelingen in cloud computing

Op naar het papierloze kantoor. Niet in de toekomst, maar nu!

Zo eindigt het onderzoeksrapport ‘Papierloos Werken Monitor 2015’; een tweejaarlijks terugkerend internationaal onderzoek van Viadesk1)Viadesk. (2015) Papierloos Werken Monitor 2015. www.viadesk.nl/documenten/nl/Onderzoeksrapport%20Papierloos%20Werken%20-%20Viadesk%202015.pdf. Het bedrijf, wat in 1999 begon als online werkplek voor studenten, is uitgegroeid tot Neêrlands eerste aanbieder van gepersonaliseerde cloudopslag. Daarmee zijn ze er vanzelfsprekend bij gebaat om ieder jaar de huidige stand van de markt te meten. Dit doen ze sinds 2013 middels de ‘Papierloos Werken Monitor’. Daarnaast heeft Viadesk in de afgelopen jaren meerdere whitepapers en leaflets gepubliceerd. De werkelijke reden daarvoor wordt niet genoemd, maar het is duidelijk dat de doelgroep hiervoor hun (potentiële) klanten zijn. De rapporten geven immers een huidige status van de markt aan, om vervolgens het belang van online werken en cloudopslag daartegen af te zetten. Daarbij zijn hun leaflets geschreven als een ‘how-to’ om digitalisering binnen een bedrijf te verwezenlijken. Simpelweg marketing en het vergroten van de vraag naar hun producten. Hans Koekkoek, marketingmanager van Viadesk, heeft op Frankwatching een artikel over het eerdergenoemde rapport ‘Papierloos Werken Monitor 2015’ geschreven2)Koekkoek, H. (2015, 9 december) “Papierloos werken: waarom gebeurt het nog zo weinig?”
www.frankwatching.com/archive/2015/12/09/papierloos-werken-waarom-gebeurt-het-nog-zo-weinig-
onderzoek
. Hierin noemt hij allereerst de sinds 2013 frappante toename in de negatieve houding ten opzichte van digitalisering. Papierloos werken is voor velen geen rooskleurig vooruitzicht. Uit het onderzoek (Viadesk. 2015) blijkt desondanks dat de gemiddelde houding van alle werknemers in NL, BE en DU rond de 50% negatief, 50% positief ligt. Wel vindt 71% van de respondenten printen nog steeds nodig. Daarbij komt dat leidinggevenden het meest positief staan tegenover papierloos werken, terwijl zij zelf het meeste printen op kantoor. Voor het verklaren van die langzame digitalisering verwijst Hans Koekkoek in zijn artikel naar een onderzoek van Gemalto3)Inc. Gemalto NV. (2015) “Authentication & identity” www2.gemalto.com/authentication-identity-management-index, waaruit blijkt dat bedrijven voornamelijk hun twijfels hebben over de veiligheid van werken in de cloud. Hans Koekkoek zet zijn vraagtekens bij dat twijfelpunt, aangezien de beveiliging de afgelopen jaren enorm is verbeterd. Koekkoek laat tot slot professor Thomassen (archiefwetenschap, UvA) aan het woord:

“Organisaties die van papier af willen, richten zich soms nog te veel op het digitaliseren van papier en te weinig op het vervangen van op papier gebaseerde processen door digitale processen.”

Een andere ambassadeur van de online werkplek is Avanade; een bedrijf dat is opgericht in 2000 door Accentue LLP en Microsoft Corporation.

Naast het geven van oplossingen voor de cloud doen ook zij veel onderzoek naar de branche en diens trends. Evenals Viadesk proberen zij hiermee de branche te sturen naar een voor hen gunstige richting. In 2015 zijn zij met de leidinggevenden opnieuw om tafel gaan zitten om die richting — de visie — voor de komende jaren op te stellen. Ze hebben daarbij vier trends in de markt van digitalisering kunnen ontdekken: grenzeloze platformen, data als valuta, individu staat centraal, nieuwe intelligente werkplek4)Avanade. (2015) ”Become digitally disruptive” www.innovation.showcase.avanade.com/techvision.

  • Grenzeloze platformen houdt in dat de scheidingen tussen apparaten steeds eenvoudiger te overbruggen zijn en systemen slim kunnen integreren.
  • Big data speelt een steeds grotere rol in het optimaliseren van organisaties. Met slimme algoritmes kunnen daaruit automatisch analyses worden getrokken en de diensten / producten worden verbeterd. Voorwaarde daarvoor is wel dat de bedrijfsprocessen zo veel mogelijk worden gedigitaliseerd en gemonitord. Big data krijgt daardoor enorme waarde en kan dienen als een eigen ‘betaalmiddel’.
  • Het individu komt centraal te staan. Belangrijk is om dus niet alleen de klant centraal te stellen, maar ook de medewerkers. Het personaliseren van hun werkomgeving en het waarborgen van persoonlijke groei zijn daar voorbeelden van.
  • Tot slot de nieuwe digitale intelligente werkplek. Jerome Thiebaud, Director of Marketing bij Avanades, schreef hier op hun blog een artikel over5)Thiebaud, J. (2015, 21 juli) “5 Major Trends: The Future of Digital Workplace” www.blog.avanade.com/avanade-insights/digital-business/5-major-trends-the-future-of-digital-workplace. Op basis van eerder onderzoek van Avanade6)Avanade (2015) “Global survey: Digital Workplace. Executive summary” www.avanade.com/nl-nl/services-and-solutions/business-vision/digital-workplace/~/media/nl-nl/documents/nl-digitalworkplace-executivesummary.pdf kon hij daarin vijf grote ontwikkelingen ontdekken, te weten: het zoeken naar overbrugging (in systeem en leiderschap) tussen aanbieders van software en hardware voor cloudoplossingen, bij metingen over het succes van het bedrijf wordt de tevredenheid van medewerkers een belangrijke factor, om bedrijven te online mee te krijgen moeten de bedrijfsprocessen juist stap-voor-stap worden gedigitaliseerd met een overkoepelend plan, Microsoft zal één van de grootste spelers op de markt blijven door onder andere haar 70% marktaandeel met SharePoint en bedrijven zien de waarde van digitalisering steeds meer in door de bijkomstige kostenbesparingen. Thiebaud besluit zijn artikel door te noemen dat Avanade op deze gebieden een koploper is en gebruikt maakt van de nieuwste Microsoft-software die cloudbased is.

Persoonlijke blik

De voor- en nadelen van werken in de cloud zijn wel te ontdekken in de samenvattingen van de bovenstaande artikelen. Voor de organisatie is werken in de cloud een kostenbesparing, een verbetering in efficiëntie (werken is niet langer gebonden aan een locatie), een verbetering in kwaliteit (algoritmes en systemen maken bijvoorbeeld geen invoerfouten) en maakt het de organisatie transparanter. Bedrijfsprocessen kunnen worden gemonitord en geanalyseerd (Viadesk. 2015). De tevredenheid van werknemers zal toenemen, omdat het eenvoudiger is om samen te werken, documenten te back-uppen, kennis met elkaar te delen en flex te werken.

Cloud Security Alliance (2015) “How Cloud is Being Used in the Financial Sector: Survey Report”, p. 10

De keerzijde van werken in de cloud wordt in onderzoeken minder aan het voetlicht gebracht, maar komt wel naar voren in de reacties van werknemers. Zo blijkt het lezen, scannen en redigeren van documenten eenvoudiger op papier, is er bij cloudopslag een veiligheidsrisico, is er de angst om de controle op jouw online gegevens te verliezen, de angst om vertrouwelijke informatie buiten het bedrijf op te slaan en natuurlijk het risico dat de server offline is7)Cloud Security Alliance. (2015, maart). “How cloud is being used in the financial sector: survey report” www.downloads.cloudsecurityalliance.org/initiatives/surveys/financial-services/Cloud_Adoption_In_The_Financial_Services_Sector_Survey_March2015_FINAL.pdf .

Als ik mijn mening moet vormen over de trend ‘werken in de cloud’, ben ik direct een beetje cynisch. Dit is voornamelijk te wijten aan de betrouwbaarheid van de bovengenoemde onderzoeken die zijn uitgevoerd door de aanbieders van cloudopslag zelf. Hierdoor is het onderzoek niet onafhankelijk en hebben de onderzoekers baat bij een voor hen gunstige uitkomst. Dat maakt dat ik de uitspraak van Hans Koekkoek: “Op naar het papierloze kantoor. Niet in de toekomst, maar nu!” ook wat kort door de bocht vindt. Zeker, er zijn veel voordelen van werken in de cloud (waarbij het financiële voordeel de hoofdmoot is), maar desondanks mag men het eigen karakter van papier/print niet vergeten. Een SCRUM-methode is bijvoorbeeld moeilijk toe te passen wanneer er enkel gebruik wordt gemaakt van digitale middelen. Daarmee ontkennen deze bedrijven de voordelen van werken met papier. Desondanks ben ik wel van mening dat samenwerken, archiveren en het optimaliseren van bedrijfsprocessen beter verloopt via digitale wegen. Hierbij is het eerder genoemde analyseren van bedrijfsdata middels algoritmes in mijn ogen een groot voordeel. Ik heb daarover ook met Henk Hindriks, Principal Solution Consultant van GSS (dochterbedrijf Hitachi), gesproken. Hij ziet die algoritmes en big data als dé toekomst van cloud computing. Daarnaast vind ik het ‘gevaarlijk’ dat Microsoft met Sharepoint zo’n grote speler is op het gebied van intranet ontwikkeling. Ondanks het grote aantal werknemers bij Microsoft en hun gestructureerde innovatie heeft cloud computing veel baat bij open source software. Hindriks liet weten dat ze zelf samenwerkingscontracten met onder andere Microsoft hebben afgesloten, maar dat GSS ook blij is met de toename in open source software voor cloudsystemen. Deze software kent daardoor de nieuwste verbeteringen in beveiliging en is zeer flexibel in haar opzet.

Een ander punt wat mij binnen deze trend opvalt, is de angsten die er vanuit bedrijven en gebruikers is voor cloud computing. Hindriks vertelde mij, evenals de onderzoeken van Viadesk en Avanade, dat de beveiliging tegenwoordig waterdicht is, aangezien alle datastromen gecodeerd zijn met unieke keys. Ook is de up-time van de servers gemiddeld 99% en wordt er elk uur een backup gemaakt. De angst van de afnemers is dus ongegrond. Ik ben benieuwd hoe die gedachtes positief kunnen worden omgevormd in de komende jaren. In mijn ogen is dát de enige reden waarom bedrijven achterlopen in het digitaliseringsproces.

Samenvattend…

Uit dit trendonderzoek kan een tweetal ondervindingen worden meegenomen. Één: durf te kijken naar de mogelijkheden van open source software. Dit kan zowel een compleet intranet zijn, als slechts open source modules voor SharePoint. Ondervinding twee: neem de vooroordelen van werken in de cloud weg bij de gebruikers. Laat hen daarnaast inzien hoe hun alledaagse offline taken eenvoudig kunnen worden gedigitaliseerd. Communicatie en praktische toepassing is daarbij van belang. Het is ideaal op zo’n manier te kunnen zoeken naar een digitale werkplek, waarbij het bedrijf een hybride vorm kent van cloud computing. Kort gezegd: overal digitaliseren waar mogelijk en papier gebruiken waar dat echt wordt verlangd.

References   [ + ]

1. Viadesk. (2015) Papierloos Werken Monitor 2015. www.viadesk.nl/documenten/nl/Onderzoeksrapport%20Papierloos%20Werken%20-%20Viadesk%202015.pdf
2. Koekkoek, H. (2015, 9 december) “Papierloos werken: waarom gebeurt het nog zo weinig?”
www.frankwatching.com/archive/2015/12/09/papierloos-werken-waarom-gebeurt-het-nog-zo-weinig-
onderzoek
3. Inc. Gemalto NV. (2015) “Authentication & identity” www2.gemalto.com/authentication-identity-management-index
4. Avanade. (2015) ”Become digitally disruptive” www.innovation.showcase.avanade.com/techvision
5. Thiebaud, J. (2015, 21 juli) “5 Major Trends: The Future of Digital Workplace” www.blog.avanade.com/avanade-insights/digital-business/5-major-trends-the-future-of-digital-workplace
6. Avanade (2015) “Global survey: Digital Workplace. Executive summary” www.avanade.com/nl-nl/services-and-solutions/business-vision/digital-workplace/~/media/nl-nl/documents/nl-digitalworkplace-executivesummary.pdf
7. Cloud Security Alliance. (2015, maart). “How cloud is being used in the financial sector: survey report” www.downloads.cloudsecurityalliance.org/initiatives/surveys/financial-services/Cloud_Adoption_In_The_Financial_Services_Sector_Survey_March2015_FINAL.pdf