“Ik kan er mijn sociaal emotionele grenzen mee opzoeken” – het verhaal van een LARPer

Op 13 juni 2017 heb ik een LARP-speler geïnterviewd. Het interview is bedoeld om inzicht te krijgen in de gedachten en handelingen van een volwassene met een sterk ‘mimetisch’ karakter. Onder deze samenvatting volgt het uitgebreide interview.

TL;DR

“Een live action role-playing game, afgekort tot LARP of LRP (van live role playing), is een rollenspel waarbij enkele tientallen tot honderden spelers tegelijkertijd in een verhaal meespelen. De spelers zijn allen bij het verhaal betrokken en de handelingen van de spelers zijn niet van tevoren vastgelegd, maar er zijn wel bepaalde richtlijnen. Elke speler heeft namelijk zelf een “personage” verzonnen en probeert naar de persoonlijkheid van dit personage te handelen. Spelers reageren op gebeurtenissen, waarbij bijna alle acties geïmproviseerd worden.”
Charm.nl

Uit dit interview kan een hoop worden geleerd over de spelende mens. Allereerst is het bijzonder dat LARP een levende alternatieve realiteit vormt voor de deelnemers. Een optimale vorm van volwassen mimicy. In deze realiteit is alles mogelijk wat je in je eigen leven niet durft te proberen. Het is net als het kijken van een film, het lezen van een boek of het meedoen aan een sport een manier om te ontspannen en fysiek en mentaal te ontsnappen aan de alledaagse verplichtingen. De wereld van een LARP-event komt dusdanig dichtbij (je wordt “ondergedompeld”) dat er daadwerkelijk een leegte achterblijft na het beëindigen van het spel.

Opvallend is de persoonlijke groei die de deelnemer ervaart van LARPing. Het spel vormt een plek waar de verschillende aspecten van de persoonlijkheid van de deelnemer kunnen worden getest. Verschillende proefballonnen kunnen worden opgelaten om daarvan (over jezelf) te leren.

Ook kunnen we zien dat de homo ludens in Nederland een ontwikkeling doormaakt. Niet alleen wil het inleven in een verhaal of personage; het wil het fantasiespel kunnen beïnvloeden, kunnen sturen. Daarbij buigt LARP zich naar de wens van de deelnemers en welke doelen zij met het spel hebben. Als dat denkbeeldig vechten is, kan dat. Als het emoties oproepen is, kan dat.

Voor het ontwikkelen van een wearable kun je in ieder geval zien dat het verliezen van jezelf in een spel makkelijker wordt wanneer systemen en digitale toepassingen onnodig werk van je overnemen (zoals het bijhouden van scores en de verhaallijnen). LARP is dus een geschikt spel om te verrijken met nog meer digitale middelen dan het nu al kent.

Het interview

Hoe lang doe je al aan larping en hoe ben je ermee begonnen?

Mijn eerste echte LARP was in 2004. Daarvoor hebben we op een gegeven moment met vrienden LARP ontdekt en waren zelf met knutselwerken van PVC & isolatiebuizen het bos in gegaan. Daar bedachten we zelf de regels. Om de echte reden voor LARPing komt al uit 1999. Toen las ik de Lord Of The Ring boeken. Dit was het moment dat LARPing ontstond in de wereld. Ik vond de fantasiewereld in de boeken interessant en heb in die tijd ook kaart- en tabletop games gedaan zoals Magic The Gathering en Warhammer. Dat je ook in het echt kon spelen bij LARP was een ontdekking voor mij. Elk jaar kom ik minimaal bij twee LARP-events en er is een jaar geweest waar ik zo’n 12 tot 14 LARP-weekenden heb gehad.

Ik heb 2 dozijn verschillende karakters gehad over de afgelopen jaren. Die waren verschillend van karakter, maar in elk personage zat wel iets van mij. Anders is het moeilijk om zo’n karakter geloofwaardig te spelen. De overeenkomst is in ieder geval dat ik tegelijk met m’n personages ben veranderd en verbeterd als persoon.

Voor wie is larping bedoeld?

Het is eigenlijk voor iedereen wel geschikt, zolang je maar een LARP-event kiest dat bij je past. Iedereen kan er in feite wat voor zichzelf uit halen. Het hangt af van je persoonlijke doelen met LARPen en in hoeverre je bereid bent dat eruit te halen. Wat hierbij wel lastig is, is dat volwassenen zich over een drempel moeten zetten om mee te doen. Vroeger als kind speelde je cowboy en indiaantje en bedacht je je fantasiewereld. Voor kinderen is dat oké en geaccepteerd, maar voor volwassenen is dat vaak in de eerste plaats raar. Het lijkt geen volwassen bezigheid en dat zorgt voor afkeuring.

Kun je professioneel LARPer worden?

In de wereld van de tabletop games zoals Dungeons and Dragons of Pathfinder zijn er wedstrijden, maar je kunt niet echt een professional worden. Je wordt gewoon beter. De laatste tijd wordt er door organisaties wel steeds meer gestreamd naar Twitch en YouTube. Op die manier kan er wel geld verdiend worden. Je zou ook als play tester geld kunnen verdienen, maar dat is vrij exclusief en daar moet je de juiste mensen voor kennen. Er zijn wel mensen die je kunt inhuren als spelleider (Dungeon Master), omdat dit niet voor iedereen is weggelegd.

De LARP-events zijn tegenwoordig van dusdanige professionaliteit dat er organisaties en verenigingen nodig zijn. Dit zijn vaak georganiseerde vriendengroepen of enthousiastelingen vanuit fantasy-winkels. Er is in ieder geval één storyteller bij een evenement. Ook kun je je als figurant (NPC) laten inhuren door de organisatie. In tegenstelling tot de gewone spelers hebben de NPC’s geen agency. De storyteller vertelt wat er met hen gebeurt. Vaak krijgt zo iemand korting op de toegangsprijs en heel soms worden ze betaald. In de organisatie zitten spelleiders, plotschrijvers en lore masters (fact checkers voor continuïteit in de grote verhaallijn). In bijvoorbeeld LARP Zwolle verdienen spelleiders aan events. Toch gaat bij LARP echt om de hobby in de vrije tijd. Bij LARP is er dan ook geen winnaar: je stelt je eigen doelen. Bijvoorbeeld: “ik wil dit weekend minimaal 50 orcs doden.” of “ik wil minimaal 1 keer tot tranen toe bewogen zijn.”

Wat brengt larping jou?

Dat is veranderd met de jaren. Ten eerste is het een activiteit die ik gezellig met vrienden doe. Dat is nu LARP, maar het had net zo goed iets anders kunnen zijn. Bijvoorbeeld samen wat drinken en bordspellen spelen. Daarnaast zit er een sociaal aspect in: je leert je vrienden en nieuwe mensen kennen. Tot slot kan ik er mijn sociaal emotionele grenzen mee opzoeken. Een LARP-event is een veilige plek om je emoties en houding uit te proberen. Dan gaat het voornamelijk om dingen die je in de maatschappij niet zo gauw doet. Voor mij was dat boos-zijn. Als je in het echte leven boos wordt op iemand, heeft dat gevolgen: je kwetst iemand fysiek of mentaal. Door de LARPen leer ik boos-zijn in verschillende gradaties te uiten. Als iemand tijdens het LARPEN boos op mij wordt check ik eerst of hij boos is op mij als persoon of mij als karakter. Indien nodig stappen we uit het spel en lossen we het mondeling op. Zo wordt de veiligheid van LARP bewaakt. Het spelelement is waardevol voor mij. Het creëert afstand tussen realiteit en de het verhaal. Van mijn 18de tot 31ste ben ik als mens volwassen geworden en daar heeft LARP aan bijgedragen.

Begrijpen mensen je LARP-hobby?

Tegenwoordig hoef ik het minder uit te leggen. Vroeger meer. Om het uit te leggen vertel ik dat het even ontsnappen aan de realiteit is. De zorgen van je dagelijks leven (of je je tentamens wel haalt, etc.) laat je achter bij de deur als je naar en LARP-weekend gaat. Je kunt even ademhalen. Daarvoor leg ik de vergelijk met het lezen van een boek of het kijken van een film. Je leeft je voor even in in de karakters. Je bent weg van de realiteit. Nu is dat bij LARPen gemiddeld langer en wordt je daarin echt ondergedompeld.

Welke verschillende vormen van larping zijn er?

Er is vanalles. In Nederland is LARP echt veranderd over de jaren.

  1. Het was rond 1999 eerst heel simpel. Het bestond uit veel clichés. Het ging voornamelijk om het naspelen van fantasy verhalen zoals Lord of the Rings. Dit waren voornamelijk studentjes.
  2. Daarna werd LARPEN geïmproviseerd naspelen. Dit was van een vrij basaal en hoogdravend high fantasy niveau. Tot nu lag de nadruk sterk op gevechten. De verhaallijnen knoopten voornamelijk de gevechten aan elkaar.
  3. In de eerste verandergolf kwam het verhaal meer centraal te staan. De spelers werden daarbij meer variabelen in het spel die onverwachte dingen konden doen.
  4. De nieuwste trend (die vanuit Scandinavië overkomt) is het centraal stellen van sterke emoties en beleving. Emotie is een doel op zich geworden. De oorzaak hiervoor is waarschijnlijk dat de spelers zelf ook volwassener worden. Sinds 1999 zijn de spelers volwassen geworden en willen ze meer dan simpelweg “orcs meppen”. In het dagelijks leven zijn de LARPers ook op zoek naar emoties. In de hele maatschappij zie je meer behoefte aan uitlating van emoties. Dat kon eerst niet. Emoties waren niet belangrijk.

Kan je een omschrijving geven over hoe een gemiddeld evenement er voor jou uit ziet?

Eerst is er veel voorbereiding. Het regelen van mensen, wie wat mee neemt, wie waar is en welke spullen nodig zijn. Vrijdagmiddag wordt er vervolgens vertrokken naar de LARP-locatie. Tot 02:00 á 03:00 is er een georganiseerd programma, wat weer wordt hervat op zaterdagochtend om 10:00. Er wordt gezellig gegeten (soms in character, soms out of character) en zondag wordt alles opgeruimd.

Ik heb wel eens last gehad van de after-larp-dip. Een soort rouw. Als je een goed LARP-weekend hebt gehad kan dit wel meerdere dagen tot een week duren. Bij sommige LARPs komt zoveel meer emotie kijken dan in het normale leven. Dat mis je. Je mist die connectie. Maar ook dat rouwgevoel slijt, helaas. Dat is namelijk een teken, herinnering dat het mooi was. Het is gaaf om zo’n verbintenis te hebben gehad met mensen die je maar zo kort nog kent.

In hoeverre speelt (mode)kleding een rol tijdens het larpen? Hoe zie je dat?

Uiteraard is kleding / kostumering een belangrijke factor. Er is veel aandacht voor. Een slecht kostuum (zoals een omgebonden tafelkleed) wordt wel getolereerd, maar niet echt serieus genomen. Zo iemand krijgt het voordeel van de twijfel. We zijn allemaal zo begonnen. Kostuums kunnen namelijk behoorlijk duur zijn. Gave kostuums worden gewaardeerd en complimenten en naaipatronen worden uitgewisseld. Inmiddels zijn er een aantal bedrijven die fantasy-kostuums produceren. Opvallend is dat hier ook modetrends in te herkennen zijn. Op een gegeven moment zie je mensen met dezelfde spullen rondlopen. Zelfgemaakte kleding wordt daarbij toch altijd extra gewaardeerd.

In hoeverre komen je ervaringen uit het larpen in je dagelijks leven terug?

Zoals eerder aangegeven kan ik bij het LARPen emoties uittesten. Boos-zijn had ik zelf dus moeite mee. Ik zie deze vaardigheden ook terug in mijn docent-zijn. Als docent ben ik iemand anders dan dat ik ben als persoon. Ik kan de gebeurtenissen dan ook scheiden van mij persoonlijk. Dit moet je natuurlijk niet te ver doorvoeren: mooie dingen mag je best meemaken.

Zie je jezelf als een Homo Ludens (spelende mens)?

Ik wel. Het “spelletjes-spelen” heeft gezorgd voor waardering voor mensen in mijn omgeving en hun waardering voor mij. Het spelen is waardevol voor wie ik nu ben ik wat ik doe.

Zou je gebruik kunnen maken van gadgets of andere digitale toepassingen tijdens het larpen?

Dat gebeurt steeds meer, maar komt in Nederland erg langzaam op gang. Dit zie je voornamelijk bij sci-fi events en minder bij fantasy. Bij fantasy kun je denken aan een magisch portaal waarvoor een lichtgevend lichtsnoer en boxen worden gebruikt. Ook zie je mensen met lampjes in hun kostuums.

Ook zijn er systemen voor het LARPen (zowel in character als out of character). Bijvoorbeeld voor het aanmelden van je personage voor een event. Er wordt voor elke deelnemer een charactersheet gemaakt met daarop je bio en de vaardigheden die je hebt. Hiervoor wordt soms ook een QR-code of barcode gebruikt.

Ik heb ook een keer een systeem gezien voor het vergaren van kruiden. In plaats van de organisatie die planten in het bos aanplant, kun je op een scherm aangeven met wie je op kruidenzoektocht gaat. Als je na twee uur terug komt geeft het systeem geprinte codes met de kruiden die je hebt verworven. Deze kun je vervolgens zelf of bij de brewery weer inzetten.

Voor dit soort dingen worden voornamelijk smartphones gebruikt en computers meegenomen. Bij één sci-fi event was er zelfs een aparte website en eigen server. Er worden dus ook veel foto’s gemaakt tijdens het spel. Bij fantasy moet je dit meer toelichten door je telefoon om te dopen tot “goblin in een doosje” of het bijvoorbeeld in een boek te verhullen. Zo behoud je de suspension of disbelief.

Momenteel moet je zelf bijhouden hoeveel hitpoints je nog hebt (en voor welk lichaamsdeel). Anderen controleren dit niet heel streng: het spel is gebaseerd op vertrouwen. Daarnaast is het verliezen van hitpoints nogal afhankelijk van je perceptie. Sensoren zouden een goede toevoeging zijn.